.........................................ΕΛΛΑΔΑ - ΜΝΗΜΕΙΑ - Αρχαιολογικοί χώροι και Μνημεία στην Ελλάδα. Ελληνικός Πολιτισμός


«Όποιος ελεύθερα συλλογάται συλλογάται καλά», Ρήγας Φεραίος Βελενστινλής

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2016

Δήλος: Το ιερό νησί των Κυκλάδων

Λένε πως κανένα άλλο µέρος του κόσµου δεν φωτίζεται τόσο όσο το νησί του Απόλλωνα. Στη Δήλο οι µύθοι µπλέκονται µε την πραγµατικότητα, η Ιστορία µε τον πολιτισµό και το µακρινό χθες µε το υποβλητικό παρόν.
Η μισή σχεδόν Δήλος όπως φαίνεται από τον ναό της Ισιδας. Στο βάθος, η Ρήνεια
%IMAGEALT%




Τo ιερό νησί του φωτοδότη Απόλλωνα, η έδρα της Αθηναϊκής Συµµαχίας, το απαραβίαστο ιερό και το σηµείο αναφοράς ενός ολόκληρου κόσµου: αν ο Παρθενώνας είναι το επιστέγασµα της κλασικής Αθήνας και του πολιτισµού που εκείνη δηµιούργησε, η Δήλος ήταν εκείνη που µαζί µε την Ολυµπία και τους Δελφούς ένωναν όλους τους υπόλοιπους Ελληνες, µε την ιερότητα του χώρου µα πάνω απ' όλα µε τη σπάνια όσο και ανεξήγητη σχέση της µε το φως.
Μελετητές έχουν υποστηρίξει πως το νησί της Δήλου συγκεντρώνει τη µεγαλύτερη ποσότητα φωτός από οποιοδήποτε άλλο µέρος του κόσµου· το πώς αυτό µετρήθηκε δεν είναι της παρούσης. Κάτι, όµως, φαίνεται πως είχαν µυριστεί επ' αυτού οι αρχαίοι ηµών πρόγονοι και τοποθέτησαν εδώ τη γενέτειρα του θεού του φωτός.
Μια φορά κι έναν καιρό...

Ο μόνος τρόπος για να έρθεις στη Δήλο είναι με σκάφος ή τα εκδρομικά πλοία από τα γύρω νησιά
%IMAGEALT%
Οι πολυμήχανοι αρχαίοι, λοιπόν, που έβρισκαν τρόπους να ερμηνεύσουν τα πάντα, έλεγαν πως η Δήλος ήταν κάποτε ένα κομμάτι βράχου που περιπλανιόταν άσκοπα στη θάλασσα. Μάλιστα δεν την έλεγαν καν Δήλο, μα Αστερία ή Ορτυγία.

Η Δήλος θα συνέχιζε να περιπλανιέται στις θάλασσες αν δεν υπήρχε η Λητώ, μια όμορφη Τιτανίδα που ερωτεύτηκε ο Δίας. Σαν έφτασε η ώρα να γεννήσει, η Ηρα δεν επέτρεπε σε κανέναν να δεχτεί τη Λητώ.
Εκείνη απελπισμένη ζήτησε τη βοήθεια του Δία κι αυτός με τη σειρά του τη βοήθεια του Ποσειδώνα. Ο θεός της θάλασσας έπιασε την «άδηλο» (αφανέρωτη) Αστερία, την έφερε στη μέση των Κυκλάδων ώστε να προστατεύεται από όλες τις μεριές, τη στερέωσε γερά με αλυσίδες και ο βράχος έγινε πια κανονικό νησί. Η Αστερία από «άδηλη» έγινε Δήλος. Εδώ ήρθε η Λητώ και γέννησε πρώτα την Αρτεμη κι έπειτα τον Απόλλωνα.
Στον Απόλλωνα αποδόθηκαν ιδιότητες που κανένας άλλος δεν διέθετε. Ηταν ο θεός του φωτός, της μουσικής και της μαντικής, και το ιερό του (όπως και αργότερα στους Δελφούς) αποτέλεσε σημείο αναφοράς και συνάντησης όλων των ελληνικών φύλων. Αν και η Δήλος είχε κατοικηθεί ήδη από το 2500 π.Χ., η λατρεία του Απόλλωνα συνετέλεσε ώστε να γίνει το ιερό νησί όλης της Ελλάδας.
Στη Δήλο χτίζονται ιερά, όχι μόνο του Απόλλωνα μα και πολλών άλλων θεοτήτων, ακόμη και μη ελληνικών, διοργανώνονται πανελλήνιες γιορτές και όλες οι πόλεις-κράτη της εποχής σπεύδουν να προσφέρουν στους θεούς πλούσια αναθήματα.
Περίτεχνα επιστύλια θα δεις παντού στη Δήλο
%IMAGEALT%
Ακόμη και εν μέσω Περσικών Πολέμων, που επηρέασαν ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο, η ιερότητα της Δήλου έγινε σεβαστή και οι Πέρσες δεν τόλμησαν να τη λεηλατήσουν. Αργότερα, ακριβώς λόγω του σεβασμού όλων προς το νησί, οι Αθηναίοι διάλεξαν τη Δήλο για να ιδρύσουν την πρώτη Αθηναϊκή Συμμαχία, εγκαθιδρύοντας μάλιστα στο νησί και το ταμείο της. Ποιος θα τολμούσε να απλώσει χέρι στο ιερό του Απόλλωνα;
Με τον καιρό οι Αθηναίοι μεταφέρουν το ταμείο στην Αθήνα, η Συμμαχία εξασθενεί και εμφανίζονται στο προσκήνιο οι Μακεδόνες που ιδρύουν το Κοινό των Νησιωτών, πάλι με έδρα τη Δήλο. Το νησί ακμάζει, γίνεται σπουδαίο εμπορικό κέντρο και συνεχίζει να ακμάζει και μετά την έλευση των Ρωμαίων, το 168 π.Χ.
Πολλά από τα σωζόμενα ψηφιδωτά της Δήλου χρονολογούνται στην Eλληνιστική περίοδο. Κάποια θα τα δεις στο μουσείο της Δήλου, κάποια άλλα στις οικίες του αρχαιολογικού χώρου
%IMAGEALT%
Η οικονομία εκτινάσσεται, χάρη και στο λιμάνι που είναι ελεύθερο δασμών, κτίζονται πολυτελείς οικίες και η Δήλος μετατρέπεται σε κοσμοπολίτικο κέντρο όχι μονάχα του ελληνικού αλλά μεγάλου μέρους του τότε γνωστού κόσμου. Στο νησί εγκαθίστανται Αιγύπτιοι, Φοίνικες, Σύροι, που αφήνουν μάλιστα και ίχνη των δικών τους θρησκευτικών πεποιθήσεων, αναδεικνύοντας το γεγονός πως η Δήλος προωθούσε, εκτός των άλλων, και την ανεκτικότητα μεταξύ των λαών.
Η παρακμή ξεκινά με την εξάπλωση του χριστιανισμού. Η Δήλος χάνει σταδιακά τη σημασία της, γνωρίζει εισβολές και καταστροφές και εντέλει, στα χρόνια του Μεσαίωνα, δεν είναι παρά άλλο ένα μέρος όπου οι κάτοικοι των γύρω νησιών βρίσκουν φτηνά οικοδομικά υλικά για να καλύπτουν τις ανάγκες τους.
Η Δήλος γίνεται ξανά «άδηλος», μέχρι που πολύ αργότερα, μόλις τον 19ο αιώνα, η αρχαιολογική σκαπάνη έρχεται για να της δώσει ξανά ζωή. Η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή ξεκινά έρευνες το 1873 και μολονότι μέχρι σήμερα, περίπου εκατόν πενήντα χρόνια αργότερα, οι εργασίες δεν έχουν σταματήσει, μόνο ένα κομμάτι της Δήλου έχει ανασκαφεί πλήρως, με ένα άλλο, μεγάλο κομμάτι της να παραμένει ακόμη άγνωστο.

Αφιξη στο λιμάνι
Η Δήλος είναι νησί μικρό, άγονο, έκτασης μόλις 3,4 τ. χλμ. Θα το έλεγες και επίπεδο αν δεν ξεχώριζε ο λόφος του Κύνθου, που υψώνεται μέχρι 112 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.

Σήμερα δεν κατοικείται (ούτε και επιτρέπεται η διανυκτέρευση), οι εργαζόμενοι στο νησί μένουν κυρίως στη Μύκονο και μεταφέρονται στη Δήλο με τα σκάφη που εκτελούν τα τοπικά δρομολόγια. Στη Δήλο έρχεσαι με κάποιο από τα καραβάκια των οργανωμένων εκδρομών κυρίως από τη Μύκονο, την Τήνο και τη Σύρο.

Το αυθεντικό ψηφιδωτό με τον Διόνυσο πάνω σε έναν πάνθηρα, που φυλάσσεται στο μουσείο
%IMAGEALT%
Ολα δένουν στο λιμάνι της Δήλου ή, εφόσον το μέγεθος του σκάφους είναι τέτοιο που δεν επιτρέπει την εκ του σύνεγγυς προσέγγιση, λίγο πιο ανοικτά, και έπειτα οι επισκέπτες μεταφέρονται με φουσκωτό στην αποβάθρα. Ακριβώς στο σημείο αυτό, στην αποβάθρα, θα κόψεις και το εισιτήριο για την είσοδο στον αρχαιολογικό χώρο (5 ευρώ, μειωμένο 3 ευρώ), το ίδιο που θα χρησιμοποιήσεις και για να επισκεφτείς το Αρχαιολογικό Μουσείο της Δήλου.
Στο εκδοτήριο των εισιτηρίων θα βρεις και τους πιστοποιημένους ξεναγούς που εργάζονται στο νησί και οι οποίοι θα προσφερθούν να σε ξεναγήσουν στον αρχαιολογικό χώρο (όχι στο μουσείο) έναντι αντιτίμου. Αν και ένας επαγγελματίας ξεναγός γνωρίζει με λεπτομέρειες τη Δήλο, η ξενάγηση δεν είναι φυσικά υποχρεωτική -μπορείς να περιηγηθείς και χωρίς καθοδήγηση.
Τμήμα της Εξέδρας, στον ευρύτερο χώρο του Πρυτανείου
%IMAGEALT%
Αμέσως μετά το εκδοτήριο, όπου και να γυρίσεις το βλέμμα σου θα αντικρίσεις ερείπια αρχαίων οικισμών και ιερών. Μπαίνοντας στον αρχαιολογικό χώρο, ο δρόμος θα σε φέρει πρώτα στη λεγόμενη Αγορά των Ερμαϊστών (ή Κομπεταλιαστών), μια μεγάλη πλακόστρωτη πλατεία περιτριγυρισμένη από μικρούς και μεγάλους ναούς και κάθε λογής καταστήματα, κάποια από τα οποία έχουν αναστηλωθεί.
Η αγορά χρονολογείται περίπου στον 2ο π.Χ. αιώνα και γνώρισε δόξες τόσο πριν όσο και μετά την έλευση των Ρωμαίων. Στην αγορά υπήρχαν λιοτρίβια και εργαστήρια, πολλά καταστήματα που βρίσκονται ολόγυρα, ωστόσο, ανήκαν σε τραπεζίτες και πλοιοκτήτες.
Η οικία του Διονύσου, με το (αντίγραφο) ψηφιδωτό του Διονύσου και τους κίονες
%IMAGEALT%
Εκείνοι ήταν μάλιστα που αφιέρωσαν τα δύο κεντρικά μνημεία-αναθήματα που βρίσκονται σήμερα στο μέσον της πλατείας. Αν έχεις επιλέξει οργανωμένη ξενάγηση, στην πλατεία Ερμαϊστών θα κάνεις την πρώτη στάση για μια εισαγωγή στην ιστορία της Δήλου και τους μύθους που την τυλίγουν.
Από εδώ έχεις δύο επιλογές, είτε αριστερά, προς το ιερό του Απόλλωνα και τον δρόμο των Λεόντων, είτε δεξιά, προς τη λεγόμενη συνοικία του Θεάτρου και τις περίφημες οικίες. Οι περισσότερες ξεναγήσεις, πάντως, συνεχίζουν προς το θέατρο.
Προς την οικία του Διονύσου
Συνεχίζοντας από την πλατεία Ερμαϊστών προς το θέατρο, αρχίζεις να συνειδητοποιείς τον πλούτο που γνώρισε κάποτε η Δήλος.

Ο πλακόστρωτος δρόμος περνάει ανάμεσα από ένα σύμπλεγμα αρχαίων κατοικιών που ακόμη και στη σημερινή τους μορφή είναι εύγλωττοι μάρτυρες του υψηλού βιοτικού (και οικονομικού) επιπέδου που άγγιξε το νησί: σπίτια με ανοιχτές, τετράπλευρες αυλές και αίθρια, τα περισσότερα κατοικίες πλούσιων εμπόρων, που πήραν το σύγχρονο όνομά τους από τα ευρήματα που φανερώθηκαν σε καθένα από αυτά.

Στην εποχή της ακμής της, η Δήλος έφτασε να έχει μέχρι και 30.000 κατοίκους, όχι εύκολο να το φανταστεί κανείς βλέποντας το μικρό μέγεθος του νησιού. Ηταν λοιπόν μεγάλη η ανάγκη για την κατασκευή κατοικιών με διαρρύθμιση που εξυπηρετούσε τις ανάγκες των ιδιοκτητών και που παράλληλα εξασφάλιζε την άνεση χωρίς να «πνίγεται».
Πάντα θα υπάρχει ένα σκάφος αραγμένο στα νερά της Δήλου
%IMAGEALT%
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές κατοικίες είναι η επισκέψιμη οικία του Διονύσου (2ος π.Χ. αιώνας). Το πιο εντυπωσιακό της γνώρισμα είναι, φυσικά, το μεγάλο ελληνιστικό ψηφιδωτό που καλύπτει την υπόγεια στέρνα, ένα μωσαϊκό με μια εκπληκτική απεικόνιση του θεού Διόνυσου (εξ ου και το όνομα της κατοικίας).

Παριστάνεται με φτερά, στεφανωμένος με κισσό, με τσαμπιά σταφύλια να κρέμονται από τον λαιμό του, καθισμένος στην πλάτη άγριου πάνθηρα και κρατώντας στο δεξί του χέρι ένα δόρυ. Γύρω από το ψηφιδωτό υψώνονται κίονες που φτάνουν τα πεντέμισι περίπου μέτρα.
Μην ξαφνιαστείς όταν δεις τη σαύρα της Δήλου, που αφθονεί στο νησί!
%IMAGEALT%
Απέναντι ακριβώς από την οικία του Διονύσου θα δεις την οικία της Κλεοπάτρας ή της Κλεοπάτρας και του Διοσκουρίδη.

Ηταν η κατοικία δύο πλούσιων Αθηναίων που ονομάστηκε έτσι από τα δύο ακέφαλα αγάλματα που βρέθηκαν εδώ (138/7 π.Χ.) και παριστάνουν το ζευγάρι.

Συνεχίζοντας, προτού φτάσεις στο θέατρο, θα δεις ακόμη μία κατοικία, τη λεγόμενη οικία της Τρίαινας, ένα εντυπωσιακό συγκρότημα με ανισοϋψείς στοές που στηρίζονται σε μια σειρά από κίονες και επιστύλια.

Τα επιστύλια στολίζουν ανάγλυφες κεφαλές ταύρων και λεόντων (οι περισσότερες, μάλιστα, είναι και πολύ καλά διατηρημένες). Στο δάπεδο ενός από τα δωμάτια βρίσκεται ένα μωσαϊκό που αναπαριστά τρίαινα, από την οποία πήρε το όνομά της η κατοικία.

Στη συνοικία του Θεάτρου
Η συνοικία με τις πολυτελείς αυτές οικίες λέγεται συνοικία του Θεάτρου, για τον απλό λόγο ότι η διαδρομή που τη διασχίζει καταλήγει στο αρχαίο θέατρο της Δήλου. Δεν είναι από τα πιο καλοδιατηρημένα αρχαία θέατρα της Ελλάδας, όμως αξίζει να του αφιερώσεις αρκετό από τον χρόνο σου.

Το πρώτο θέατρο που κατασκευάστηκε στη θέση αυτή ήταν ξύλινο, η λίθινη κατασκευή (που βλέπεις σήμερα) φτιάχτηκε τον 3ο π.Χ. αιώνα και είχε 26 σειρές εδωλίων με ακόμα 17 σειρές στο επιθέατρο, φιλοξενώντας συνολικά περίπου 5.500 θεατές. Δύσκολο να το φανταστείς βλέποντας τη σημερινή κατάσταση του θεάτρου... Απέναντι ακριβώς από τους θεατές, πίσω από την ορχήστρα και τη σκηνή, βρίσκεται ακόμη η δεξαμενή που περισυνέλεγε τα όμβρια ύδατα.
Ψηφιδωτό στην οικία των Δελφινιών
%IMAGEALT%
Στο αρχαίο θέατρο διοργανώνονταν μουσικοί αγώνες κάθε τέσσερα χρόνια, στο πλαίσιο των Δηλίων, που περιελάμβαναν ακόμη και αθλητικούς αγώνες. Ο χώρος χρησιμοποιήθηκε για τέσσερις περίπου αιώνες, πριν ακολουθήσει τη μοίρα του υπόλοιπου νησιού και πέσει σε παρακμή.

Στα χρόνια εκείνα λεηλατήθηκε άγρια, όχι μόνο από «επισκέπτες» της Δήλου αλλά και από τους ίδιους τους κατοίκους, που μετέφεραν κομμάτια του (ακόμη και τους πέτρινους θρόνους των επισήμων προσώπων!) στα σπίτια τους.
Μακριά από τη συνοικία του Θεάτρου, προς τη νότια πλευρά του Κύνθου, θα βρεις άλλες δύο οικίες με περίτεχνα ψηφιδωτά. Η πρώτη είναι η οικία των Προσωπείων, που πιθανότατα ανήκε σε κάποιον θεατρικό επιχειρηματία της εποχής, και η δεύτερη η οικία των Δελφινιών, μάλλον ιδιοκτησίας κάποιου πλοιοκτήτη, αν κρίνει κανείς από τα δελφίνια που στολίζουν τα ψηφιδωτά των δαπέδων.
Ο καλύτερος δρόμος για να φτάσεις μέχρι τις δύο αυτές οικίες είναι ακολουθώντας το μονοπάτι που ξεκινά από τα αριστερά του Αρχαιολογικού Μουσείου και περνά μπροστά από το Ιερό της Ισιδος.
Ο δρόμος που συνεχίζει αριστερά από την πλατεία Ερμαϊστών, με κατεύθυνση προς το Αρχαιολογικό Μουσείο, οδηγεί προς τους πιο σπουδαίους χώρους λατρείας της Δήλου και το ιερό του Απόλλωνα. Στην ουσία πρόκειται για τρεις διαφορετικούς ναούς που συνθέτουν το ιερό, με μεγαλύτερο όλων τον λεγόμενο ναό των Δηλίων (5ος π.Χ. αιώνας).
Για να καταλάβουμε το μέγεθος της ιερότητας του συγκεκριμένου ναού, ας σκεφτούμε μονάχα πως αυτός ήταν ο επίσημος ναός της Αθηναϊκής Συμμαχίας και (το πιο σημαντικό) εδώ διατηρούσαν οι Αθηναίοι το ταμείο της. Χρήματα μέσα στο ιερό; Αλλοι καιροί, άλλα ήθη...


Οι αυθεντικοί Νάξιοι λέοντες εκτίθενται στο μουσείο της Δήλου
%IMAGEALT%
Οσο το ταμείο βρισκόταν μέσα στον ναό, το οικοδόμημα γινόταν όλο και μεγαλύτερο, με συνεχείς προσθήκες, όταν ωστόσο οι Αθηναίοι το μετέφεραν στην Αθήνα, οι εργασίες διεκόπησαν και εντέλει δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ.
Λίγο παραπέρα από τους τρεις ναούς βρίσκονται πέντε μικρότερα κτίσματα, οι λεγόμενοι θησαυροί, ναοί δηλαδή όπου τοποθετούσαν τις προσφορές και τα αφιερώματά τους οι πόλεις που ήθελαν να εξασφαλίσουν την εύνοια του θεού.


Ο αναστηλωμένος ναός της Ισιδας, τρανή απόδειξη της θρησκευτικής ανεκτικότητας της Δήλου
%IMAGEALT%
Πολύ κοντά στους θησαυρούς υψώνονταν και τα πιο σημαντικά δημόσια και διοικητικά κτίρια της Δήλου, με πρώτο το Βουλευτήριο και έπειτα το Πρυτανείο.

Στην πίσω πλευρά του Πρυτανείου θα δεις το μνημείο των Ταύρων, ένα κτίσμα-αφιέρωμα στον Απόλλωνα, κατά πάσα πιθανότητα από τον Μακεδόνα βασιλιά Δημήτριο τον Πολιορκητή.
Ωστόσο, την πιο χαρακτηριστική εικόνα της Δήλου συνθέτουν οι περίφημοι λέοντες, που είναι αναγνωρίσιμοι ακόμη και από όσους δεν είχαν ακόμη την τύχη να έρθουν στο νησί του Απόλλωνα.

Ο δρόμος των Λεόντων, όπως συνηθίζεται να λέγεται, στήθηκε τον 7ο π.Χ. αιώνα, όταν οι κάτοικοι της Νάξου θέλησαν να ευχαριστήσουν τον θεό για κάποια ευεργεσία του.

Εφτιαξαν, λοιπόν, μια σειρά από 16 ή 17 (κατά τις εκτιμήσεις) μαρμάρινα λιοντάρια από ατόφιο ναξιώτικο μάρμαρο και τα έστησαν στον δρόμο προς το ιερό του θεού, θέτοντας τους λέοντες ως παντοτινούς φρουρούς του χώρου.

Κανείς, ωστόσο, δεν μπόρεσε ποτέ να τα βάλει με τον χρόνο και οι αξιώτικοι λέοντες δεν απετέλεσαν εξαίρεση. Ο άνεμος που σφυροκοπά τη Δήλο φρόντισε ώστε το μάρμαρό τους να διαβρωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, οι λεηλασίες ανέλαβαν τα υπόλοιπα, έτσι ώστε να φτάσουμε στο σήμερα, που από τους αρχικούς λέοντες παραμένουν στη θέση τους μόνο οι πέντε, ενώ ένας ακόμη, ακέφαλος, στολίζει το λιμάνι της Βενετίας.
Τα μαρμάρινα λιοντάρια που βλέπεις σήμερα στον δρόμο των Λεόντων είναι απομιμήσεις των αυθεντικών, τα οποία φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο.
Ψηφιδωτό που εκτίθεται στο μουσείο
%IMAGEALT%
Πριν φτάσεις στο μουσείο, αξίζει να δεις κάποια ακόμη μνημεία. Ενα από αυτά είναι η Μινώα Κρήνη, μια δημόσια δεξαμενή (6ος π.Χ. αιώνας) με σκαλοπάτια που βρισκόταν σε χρήση μέχρι και τα ελληνιστικά χρόνια, πριν ενσωματωθεί σε μία από τις κατοικίες.
Δες ακόμη το λεγόμενο Στοιβάδειον, μια παραλληλόγραμμη εξέδρα στο ιερό του Απόλλωνα όπου πάνω της βρέθηκε ένα άγαλμα του Διονύσου, τον ναό της Ηρας (5ος π.Χ. αιώνας), τα ιερά της Αφροδίτης, της Αρτεμης, της Λητώς και των Δώδεκα Θεών, καθώς και το Ιδρυμα των Βυρητίων Ποσειδωνιαστών (2ος π.Χ. αιώνας), ένα οίκημα με αυλή και περιστύλιο όπου ανακαλύφθηκαν μικροί ναοί προς τιμήν του Ποσειδώνα και του Ηρακλή.
Η οικία της Τρίαινας
%IMAGEALT%
Τέλος, αξίζει να θυμηθείς πως η Δήλος, όπως είπαμε και νωρίτερα, έφτασε στην ακμή της να αποτελεί σπουδαίο θρησκευτικό κέντρο όχι μονάχα για τους Ελληνες μα και για μεγάλο μέρος του τότε γνωστού κόσμου.
Για του λόγου το αληθές, χτίστηκαν στο νησί ιερά και βωμοί προς τιμήν θεών άλλων λαών, κάποιοι από τους οποίους σώζονται ακόμη. Τα περισσότερα μνημεία βρίσκονται στις παρυφές του λόφου Κύνθος, στο ιερό των Ξένων Θεών.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Δήλου στεγάζει ένα μέρος μόνο των ευρημάτων που έχουν ανακαλυφθεί στο νησί
%IMAGEALT%
Ξεχωρίζει το αναστηλωμένο ιερό της Ισιδας, μιας από τις πιο σημαντικές θεότητες της αιγυπτιακής θρησκείας, που χτίστηκε στις αρχές του 2ου π.Χ. αιώνα και περίπου μισό αιώνα αργότερα ανασκευάστηκε από τους Αθηναίους.

Μέσα στον ναό σώζεται και το άγαλμα της θεάς. Στον ίδιο χώρο θα δεις ακόμη το ιερό του Σάραπη και της Ασκαλώνας (επίσης Αιγύπτιοι θεοί), καθώς και τους ναούς του Αταργάτιδος και του Αδαδος, θεοτήτων που λατρεύονταν στη Συρία.

Βουτιά στον χρόνο
Η επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο συνήθως ολοκληρώνει την περιήγηση στη Δήλο (τηλ.: 22890 22259, είσοδος 5 ευρώ, μειωμένο 3 ευρώ). Το κτίσμα το ίδιο δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλο, όμως, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα μπουκαλάκια και τα ακριβά αρώματα, η έκταση δεν είναι το παν.

Το μουσείο πρωτοχτίστηκε το 1904 και σήμερα διαθέτει συνολικά εννέα αίθουσες. Κατά καιρούς κάποιες από τις αίθουσες κλείνουν για το κοινό προκειμένου να γίνεται η απαραίτητη συντήρηση, ωστόσο όποιες αίθουσες είναι επισκέψιμες φροντίζουν να αποζημιώσουν και με το παραπάνω τον επισκέπτη με τα εκθέματά τους.
Στο μουσείο, λοιπόν, θα δεις εκπληκτικά δείγματα αρχαϊκής γλυπτικής, με προεξάρχοντα τους περίφημους κούρους, που τοποθετούνται χρονικά στον 6ο π.Χ. αιώνα. Στην ίδια εποχή τοποθετούνται, επίσης, η σφίγγα, η ενεπίγραφη βάση του Ευθυκρατίδη και αγάλματα θεοτήτων.
Η κλασική περίοδος αντιπροσωπεύεται από περισσότερα αγάλματα, όπως το εκπληκτικό σύμπλεγμα του Βορέα να αρπάζει την Ωρείθυια, ενώ θα δεις ακόμη δείγματα κεραμικής από την πρωτοκυκλαδική εποχή, αγγεία, ειδώλια, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, κοσμήματα και ψηφιδωτά που μεταφέρθηκαν για προστασία από τις καλύτερα διατηρημένες κατοικίες. Ολοκληρώνοντας την περιήγηση καταλαβαίνεις πως μια ημερήσια βόλτα από τη Μύκονο ή οποιοδήποτε άλλο από τα κοντινά νησιά δεν σου δίνει παρά μια πρώτη γεύση για το τι σημαίνει Δήλος.
Οπου και να γυρίσεις το βλέμμα, βρίσκεσαι περιτριγυρισμένος από αρχαιότητες
%IMAGEALT%
Μια και η διανυκτέρευση δεν επιτρέπεται στο νησί του Απόλλωνα, το καλύτερο που θα μπορούσε να συστήσει κάποιος είναι μια πολύωρη επίσκεψη για δύο συνεχόμενες ημέρες, ώστε να έχεις τον απαιτούμενο χρόνο να απολαύσεις τα μνημεία χωρίς την παραμικρή πίεση.
Για τη συνέχεια, η αντικρινή νησίδα της Ρήνειας (αποκαλείται και Μεγάλη Δήλος) είναι ό,τι πρέπει για μια χαλαρωτική βουτιά. Κάποια από τα οργανωμένα γκρουπ που επισκέπτονται τη Δήλο, μάλιστα, φροντίζουν να περιλαμβάνουν στο πρόγραμμά τους μια επίσκεψη στη Ρήνεια, περίπου 3-4 ωρών, για μπάνιο και φαγητό.


Ανδριάντας Ρωμαίου αξιωματούχου, έξω ακριβώς από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Δήλου
%IMAGEALT%
Θυμήσου:
  • Στη Δήλο θα πας με πλοίο με κάποιο από τα τουριστικά γραφεία της Μυκόνου, της Πάρου, της Νάξου και της Σύρου (και άλλων νησιών). Λόγω εγγύτητας, η Μύκονος είναι ο μεγαλύτερος «πάροχος» της Δήλου με επισκέπτες, ενώ τα γραφεία που λειτουργούν στο νησί προσφέρουν εκδρομές καθημερινά. Η τιμή του εισιτηρίου είναι 18 ευρώ μετ' επιστροφής και 9 ευρώ για παιδιά 6-12 ετών, δεν περιλαμβάνει, όμως, την είσοδο στο Αρχαιολογικό Μουσείο ούτε την ξενάγηση.
  • Οσον αφορά την ξενάγηση: Το μόνο που θα πληρώσεις απαραιτήτως είναι το εισιτήριο για τον αρχαιολογικό χώρο (5 ευρώ), που σου εξασφαλίζει είσοδο και στο μουσείο. Καμία ξενάγηση δεν είναι απαραίτητη, ωστόσο στο λιμάνι υπάρχουν πιστοποιημένοι ξεναγοί που αναλαμβάνουν ξεναγήσεις για γκρουπ. Η συνηθισμένη τιμή είναι στα 10 ευρώ, μπορεί ωστόσο να γίνει έκπτωση αν το γκρουπ είναι μεγάλο.
  • Τέλος, η Δήλος είναι ένα νησί με ελάχιστη σκιά. Είναι απαραίτητο να έχεις μαζί σου καπέλο, γυαλιά ηλίου και άφθονο νερό. Δίπλα από το μουσείο λειτουργεί μια καντίνα, ωστόσο οι τιμές της είναι μάλλον τσιμπημένες.

Κείμενο: Γιάννης Μαντάς 
Φωτογραφίες: Ηρακλής Μήλας

Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου 2015

O Μινωικός πολιτισμός γεννήθηκε στην Ελλάδα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ




Ο πρώτος προηγμένος πολιτισμός στην Ευρώπη είναι ντόπιος.
Ήταν ουσιαστικά ο πρώτος προηγμένος πολιτισμός στην Ευρώπη. Παρά τις θεωρίες που έχουν διατυπωθεί για την προέλευση του Μινωικού πολιτισμού, μια πρόσφατη ανάλυσηDNA από αρχαία λείψανα που βρέθηκαν στην Κρήτηέδειξε ότι ο λαμπρός αυτός πολιτισμός γεννήθηκε και άνθισε στην Ελλάδα. Οι Μινωίτες ως φορείς σύνθετης κουλτούρας και πολιτισμού είναι γέννημα θρέμμα της γης της Κρήτης.
Παλαιότερες θεωρίες ήθελαν την Εποχή του Χαλκού να έχει ανθίσει στην Αφρική και την Ανατολία, όχι την Ευρώπη. Όμως, η έρευνα που δημοσιεύεται στο Nature Communications journal, καταρρίπτει αυτό το σενάριο.
Ο πρώτος που μελέτησε εντατικά το Μινωικό πολιτισμό ήταν ο Βρετανός αρχαιολόγος, Sir Arthur Evans. Ο Evans είχε ισχυριστεί ότι ο πολιτισμός αυτός πρέπει να είχε τις ρίζες του αλλού, ότι οι Μινωίτες είχαν μεταναστεύσει από το Δέλτα του Νείλου της Αιγύπτου προς την Κρήτη.
Την οριστική όμως απάντηση δίνει μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον καθηγητή Ιατρικής και Επιστημών Γονιδιώματος του Πανεπιστημιου Washington κύριο Γεώργιο Σταματογιαννόπουλο, η οποία ανέλυσε δείγματα DNA από σκελετούς που βρέθηκαν σε σπηλιά στο οροπέδιο Λασιθίου στην Κρήτη τα οποία συνέκρινε με δείγματα από άλλους 135 σύγχρονους και αρχαίους ανθρώπινους πληθυσμούς.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στο άρθρο τους που δημοσιεύεται στο «Nature Communications», ο Μινωικός πολιτισμός αναπτύχθηκε κατά την Εποχή του Χαλκού από αυτόχθονες κατοίκους της Κρήτης, οι οποίοι ήταν απόγονοι των πρώτων ανθρώπων που αποίκισαν το νησί, 9.000 χρόνια περίπου πριν από σήμερα.
Για τη μελέτη χρησιμοποιήθηκε το μιτοχονδριακό DNA, δηλαδή το DNA που υπάρχει στα κυτταρικά οργανίδια που ονομάζονται μιτοχόνδρια και τα οποία αποτελούν τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας του κυττάρου. Τα μιτοχόνδρια μεταβιβάζονται στους απογόνους μέσω της μητέρας. Διαπιστώθηκε ότι το μιτοχονδριακό DNA των Μινωιτών δεν έφερε ομοιότητες με αυτό των Αιγυπτίων ή των άλλων αφρικανικών πληθυσμών. Αντίθετα, εντοπίστηκαν μεγάλες γενετικές ομοιότητες με τους σύγχρονους και αρχαίους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς. Τέλος, η ανάλυση έδειξε το υψηλότερο ποσοστό συγγένειας των Μινωιτών με τον σύγχρονο πληθυσμό της Κρήτης αλλά και σύγχρονων Ελλήνων από την υπόλοιπη χώρα.
Σύμφωνα με τον κ Σταματογιαννόπουλο το σενάριο της καταγωγής των Μινωιτών έχει ως εξής: «Πριν από περίπου 9.000 χρόνια, υπήρξε εκτεταμένη μετανάστευση ανθρώπων της Νεολιθικής Εποχής από περιοχές της Ανατολίας που αντιστοιχούν σήμερα σε μέρη της Τουρκίας και της Μέσης Ανατολής. Τότε έφτασαν στην Κρήτη και οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού. Η ανάλυση μιτοχονδριακού DNA που πραγματοποιήσαμε και η σύγκριση με άλλους πληθυσμούς, δείχνει ότι οι Μινωίτες έχουν την ισχυρότερη γενετική συσχέτιση με πληθυσμούς της Νεολιθικής Εποχής καθώς και με αρχαίους αλλά και σύγχρονους Ευρωπαίους και ιδιαίτερα με τον πληθυσμό της Κρήτης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά μας, ο Μινωικός πληθυσμός αναπτύχθηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Κρήτη από προγόνους που κατοικούσαν στο νησί ήδη και είχαν φτάσει εκεί 4.000 χρόνια νωρίτερα».
Ο έλληνας καθηγητής σημείωσε επίσης ότι «οι γενετικές αναλύσεις παίζουν έναν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στην πρόβλεψη και στην προστασία της υγείας του ανθρώπου. Η μελέτη μας υπογραμμίζει το γεγονός ότι η ανάλυση του DNA μπορεί να μας βοηθήσει όχι μόνο να έχουμε ένα πιο υγιές μέλλον αλλά να κατανοήσουμε και την ιστορία μας. Παρόμοιες έρευνες  θα μας βοηθήσουν να ανακαλύψουμε τις γενετικές σχέσεις μεταξύ Μινωιτών και Μυκηναίων και μεταξύ των ελληνικών φυλών της Κλασσικής Ελλάδας».

____________________

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015

Η Αθήνα το 1961 πριν πέσει στα χέρια των εργολάβων....

Οι γειτονιές της Ελλάδας: Η φωνή της μάνας μου που φώναζε με αγωνία.. «κατέβα κάτω από τα βράχια Σώτο θα σκοτωθείς»!

Οι γειτονιές της Ελλάδας: Η φωνή της μάνας μου που φώναζε με αγωνία... «κατέ...:

Sotos Alexiou




Μεγάλωσα σε αυτό το πανέμορφο μέρος. Σκαρφαλώναμε με τους φίλους μου στα βράχια. Είναι ακόμα μέσα μου η φωνή της μάνας μου που φώναζε με αγωνία... «κατέβα κάτω από τα βράχια Σώτο θα σκοτωθείς»! και όσα αυτή φώναζε άλλο τόσο πιο ψηλά ανέβαινα Ύστερα τελειώνοντας το σχολείο πείρα τα χρώματα τους όγκους και κατέβηκα στην Αθήνα να γίνω γλύπτης. Όμως το πιο σπουδαίο κομμάτι από μένα έμεινε εκεί.
~~~~~~~~~
I grew up in this beautiful place. Climbs with my friends on the rocks .it still inside me the voice of my mother who cried anxiously. "Come down from the rocks Sotos will get killed!" and as loud as she shouted the higher climbed After finishing school gained colors volumes and went to Athens to become a sculptor. But the most important part of me stayed there.

____________

Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2015

2ο Διεθνές Συμπόσιο Εικονικής Αρχαιολογίας στους Δελφούς στις 23-26 Σεπτεμβρίου 2015


Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την επιστημονική κοινότητα αλλά και για όλους τους φορείς που σχετίζονται με την πολιτιστική κληρονομιά και ανάδειξη της χώρας αναμένεται να πραγματοποιηθεί το 2o Διεθνές Συμπόσιο Virtual Archaeology Museums and Cultural Tourism (VAMCT) στους Δελφούς στις 23-26 Σεπτεμβρίου 2015.
Οι οργανωτές του Συμποσίου είναι το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών, Εργαστήριο Αρχαιομετρίας, το Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», Τμήμα Πολυμέσων και το Πανεπιστήμιο Coastal Carolina, Edwards College of Humanities & Fine Arts από τις ΗΠΑ.
Το 2o VAMCT αφορά σε πληθώρα θεμάτων που σχετίζονται με τις επιστήμες για την πολιτιστική κληρονομιά (Heritage Science) και είναι ανοικτό τόσο σε ειδικούς αρχαιολόγους, ιστορικούς, φυσικούς και μηχανικούς, όσο και σε φοιτητές, επαγγελματίες της πολιτιστικής κληρονομιάς και μελετητές του πολιτισμού. Στόχο έχει να δημιουργήσει ένα γόνιμο πεδίο συζήτησης για τις νέες έννοιες, τα νέα πεδία γνώσης και τις νέες τάσεις που διαμορφώνει η ψηφιακή πραγματικότητα στη μελέτη του πολιτισμού, από την αρχαιολογική έρευνα έως τη μουσειακή έκθεση και τον πολιτιστικό τουρισμό. Στους βασικούς στόχους του Συμποσίου είναι η δημιουργία διεθνών δικτύων και συνεργασιών σε σχετικά έργα έρευνας και ανάπτυξης.
Η τάση της ενσωμάτωσης των νεότερων γνωστικών αντικειμένων που συνδυάζουν το διώνυμο φυσικές επιστήμες (φυσική, χημεία) και νέες τεχνολογίες (ψηφιοποίηση, πληροφορική) με την αρχαιολογία και την ιστορία επεκτάθηκε σχεδόν σε κάθε χώρα, αναδεικνύοντας τα νεότερα αυτά γνωστικά αντικείμενα σε βασικές μονάδες ειδίκευσης στις επιστήμες για τον πολιτισμό που εστιάζονται κυρίως στην Αρχαιομετρία και στην Ψηφιακή Πολιτιστική Τεχνολογία.
Αρχαιομετρία είναι η επιστήμη που μελετά με φυσικές μεθόδους τα ευρήματα της αρχαιολογικής έρευνας, τα λείψανα των πολιτισμών που άφησε πίσω του ο άνθρωπος στην πορεία εξέλιξής του στον πλανήτη μας, από τη σκοπιά της υλικής τους δομής και ηλικίας.
Η Ψηφιακή Πολιτιστική Τεχνολογία περιλαμβάνει τις επιστήμες της μηχανικής και της πληροφορικής με στόχο την ανάπτυξη εργαλείων έρευνας και μελέτης τόσο σε φυσικό όσο και σε εικονικό κόσμο των ευρημάτων της αρχαιολογικής έρευνας με επίκεντρο το διαδίκτυο και βασικό εργαλείο την ψηφιακή τεχνολογία.

Το επιστημονικό ενδιαφέρον έχει στραφεί πλέον στη σχέση μεταξύ των μουσείων, των μουσειακών εκθεμάτων, της ψηφιακής τεχνολογίας και του διαδικτύου και στον τρόπο με τον οποίο αυτές συμβάλλουν στη νέα ταυτότητα των μουσείων ως «εργαλεία επικοινωνίας». Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στα πραγματικά μουσειακά αντικείμενα και στις ψηφιακές, εικονικές αναπαραστάσεις τους μέσα από δομές εξιστόρησης δημιουργεί νέες προοπτικές τόσο στην ανάλυση των αρχαιολογικών δεδομένων όσο και στην διάχυσή τους, στην ίδια την πολιτισμική απήχηση και αλληλεπίδραση.
Η ψηφιακή επεξεργασία, παρουσία και προβολή των μουσειακών συλλογών, των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων έκανε δυναμική την παρουσία της στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και ακολουθεί σήμερα τις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις.
Το VAMCT φιλοδοξεί, από την έναρξη των εργασιών του το 2013, να αποτυπώσει αυτές τις εξελίξεις και να δημιουργήσει, σε έναν από τους σημαντικότερους ιστορικά τόπους της Ελλάδας, στους Δελφούς, ένα σημείο αναφοράς για την ανταλλαγή επιστημονικής γνώσεις και αλληλεπίδρασης.
_________________

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2015

Αρχαία μνημεία παγκόσμιας εμβέλειας στην Ελλάδα

  Η παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά μας  

N


Η UNESCO είναι ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών ο οποίος έχει αναλάβει την αναγνώριση, την προστασία αλλά και τη διατήρηση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς σε παγκόσμια κλίμακα.
Πως είναι δυνατόν ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός να λείπει από τους καταλόγους της UNESCO; Φυσικά και όχι.
Έτσι μία σειρά μνημεία έχουν συμπεριεληφθεί στον Κατάλογο της Παγκόσμιας κληρονομιάς ως τα καλύτερα παραδείγματα της δημιουργικής ευφυίας του ανθρώπου.
Η Ελλάδα έχει υπογράψει το 1981 τη Συνθήκη της UNESCO για την προστασία των μνημείων και των χώρων που συγκαταλέγονται στην παγκόσμια κληρονομιιάς.
Δείτε παρακάτω ποια μνημεία μας προστατεύονται από την UNESCO.
Επιμέλεια: Ευριδίκη Χρήστου - alfavita.gr


Ο αρχαιολογικός χώρος της Ακρόπολης 
Εντάχθηκε το 1987



Ο Παρθενώνας, τα Προπύλαια, το Ερέχθειο και ο ναός της Αθηνάς Νίκης είναι σύμβολα παγκόσμιας κληρονομιάς


Ναός επικούρειου Απόλλωνος


Ο ναός του Επικούρειου Απόλλωνα στις Βάσσες της Φιγαλείας είναι ένας από τους σπουδαιότερους και επιβλητικότερους της αρχαιότητας. Το μνημείο αυτό με την πανανθρώπινη σημασία και συνάμα ένα από τα καλύτερα σωζόμενα της κλασικής αρχαιότητας ήταν το πρώτο στην Ελλάδα που ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO το 1986.


ΔΕΛΦΟΙ

Το Πανελλήνιο Ιερό των Δελφών, όπου δινόταν ο χρησμός του Απόλλωνα, εθεωρείτο ο «ομφαλός της γης». Οι Δελφοί ήταν αρχαία ελληνική πόλη στην οποία λειτούργησε το σημαντικότερο μαντείο του αρχαιοελληνικού κόσμου. Η πόλη αναφέρεται από τους ομηρικούς χρόνους με την ονομασία Πυθώ.

Το ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο




Η Επίδαυρος είναι ιστορική πόλη του νομού Αργολίδας στην ανατολική του πλευρά.. Η λατρεία του Ασκληπιού ξεκίνησε εκεί για πρώτη φορά τον 6ο π.Χ. αιώνα, αλλά τα κύρια μνημεία, ειδικότερα το Θέατρο το οποίο θεωρείται ως ένα από τα πιο αμιγή αριστουργήματα της Ελληνικής αρχιτεκτονικής χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα.


ΑΡΧΑΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ



Η Ολυμπία, ήταν πόλη της αρχαίας Ελλάδας στην Ηλεία, γνωστή ως ο τόπος διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων στους κλασικούς χρόνους, συγκρίσιμη στη σημασία με τα Πύθια που διοργανώνονταν στους Δελφούς. Στην Ολυμπία βρισκόταν το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός, έργο του Φειδία, το οποίο ήταν γνωστό στην αρχαιότητα ως ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου. Η αφετηρία των Ολυμπιακών Αγώνων χρονολογείται στο 776 π.Χ. και τελούνταν κάθε τέσσερα χρόνια.


ΔΗΛΟΣ


Η Δήλος είναι νησί των Κυκλάδων, δυτικά της Μυκόνου. Η Δήλος ανακηρύχθηκε το 1990 Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO.


ΗΡΑΙΟ ΣΑΜΟΥ



Στο Ηραίο της Σάμου βρίσκονται και τα ερείπια του ομώνυμου ναού της αρχαιότητας, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στην Ήρα.
Χαρακτηριστική εικόνα από το Ηραίο είναι η μια μοναδική κολώνα που παραμένει όρθια. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι το Ηραίο της Σάμου ήταν ο μεγαλύτερος ναός στην Ελλάδα. Είναι δίπτερος ιωνικού ρυθμού, με 155 γιγάντιες κολώνες.


ΒΕΡΓΙΝΑ

Η πόλη Αιγαί, η πρώτη πρωτεύουσα του Βασιλείου της αρχαίας Μακεδονίας, ανακαλύφθηκε τον 19 αιώνα κοντά στην Βεργίνα στην Βόρεια Ελλάδα. Τα πιο σημαντικά μνημεία είναι το Παλάτι, διακοσμημένο με μωσαϊκά και τοιχογραφίες και ο χώρος ταφής, μερικά εκ των οποίων χρονολογούνται από τον 11ο αιώνα π.Χ.


ΜΥΚΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΡΥΝΘΑ



Οι Μυκήνες (Μυκήναι, Μυκήνη) ήταν αρχαία πόλη της Αργολίδας κοντά στο βουνό Τρητός κι απέναντι απ' τον Αργολικό κόλπο. Πρώτος ο Όμηρος αναφέρει την πόλη περιγράφοντάς την με τα λόγια «ευρυάγυιαν, πολύχρυσον». Αρχαιολογικές ανασκαφές στην περιοχή της Τίρυνθας πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 1884-1885 από τον Ερρίκο Σλήμαν, που έφερε στο φως την αρχαία Τίρυνθα και τα ξακουστά «κυκλώπεια» τείχη της, τα οποία, σύμφωνα με το μύθο, έχτισαν οι ίδιοι οι Κύκλωπες. (Όμηρος, Β 559) 

_______________
από το: http://www.alfavita.gr/xzz3m4fAyyDz

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2015

Μουσείο στη Δήλο από το Ιδρυμα Λεβέντη



Eίχαν χρηματοδοτήσει τη μελέτη ανέγερσης νέου, σύγχρονου μουσείου στο νησί. 
Τώρα αναλαμβάνουν και την ανέγερσή του | EUROKINISSI

*
Η θερινή περίοδος ξεκίνησε και σύγχρονοι «προσκυνητές» από όλα τα μέρη του κόσμου συρρέουν κατά εκατοντάδες καθημερινά στην ιερή Δήλο. «Η επισκεψιμότητα αναμένεται μεγαλύτερη από την περσινή, που ήταν κορυφαία, με περισσότερους από 120.000 επισκέπτες κατά τους θερινούς μήνες», μας λέει ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρης Αθανασούλης. Η συζήτηση γίνεται με αφορμή τη γνωστοποίηση της πρόθεσης του Ιδρύματος Λεβέντη να χρηματοδοτήσει την ανέγερση του νέου Μουσείου Δήλου.
Η προεργασία έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό. Ο Γιώργος και η Ασπασία Λεβέντη είχαν εκφράσει επίσημα προς το υπουργείο Πολιτισμού από το περασμένο καλοκαίρι την πρόθεσή τους, το International Foundation for Greece, που ίδρυσαν στο Λονδίνο, να χρηματοδοτήσει μια μελέτη για το ελληνικό κράτος. Επιλέχθηκε τελικά αυτή της ανέγερσης του νέου Μουσείου Δήλου. Κατατέθηκε και εγκρίθηκε μάλιστα στη συνεδρίαση του τελευταίου Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου πριν από τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου, δηλαδή με την παλιά του σύνθεση.
Εκεί τέθηκαν και οι βασικές αρχές, σύμφωνα με τις οποίες θα είναι κτίριο βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, με χωροθέτηση απόλυτα εναρμονισμένη με το τοπίο. Το μεγαλύτερο μέρος του υπόγειο ή υπόσκαφο. Οσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένο από τη θάλασσα, για καλύτερη προστασία των αρχαίων έργων, αλλά και του κτιρίου, το οποίο θα οικοδομηθεί με υλικά που δεν απαιτούν συχνή συντήρηση. Θα εκτείνεται σε 5.000 τ.μ. και θα καλύπτει όλες τις ανάγκες ενός σύγχρονου μουσείου. Και να που θα γίνει πραγματικότητα, όπως όλα δείχνουν.
Πριν από δέκα ημέρες και με νεότερη επιστολή τους στον αν. υπουργό Νίκο Ξυδάκη, ο Γιώργος και η Ασπασία Λεβέντη εκδήλωσαν την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στη χρηματοδότηση της κατασκευής του κτιρίου του νέου Μουσείου Δήλου.
Ονειρο και επιθυμία πολλών δεκαετιών, αντάξιο του μοναδικού αρχαιολογικού χώρου, το νέο μουσείο «θα αναδείξει με σύγχρονες μουσειολογικές προτάσεις τις μόνιμες συλλογές που βρίσκονται στο παλιό μουσείο, τα νέα ευρήματα και άλλες αρχαιότητες από τις αποθήκες», μας λέει ο Δημήτρης Αθανασούλης, προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, που προετοιμάζει την υποδομή και το μουσειολογικό πρόγραμμα. «Ολοι θέλουμε να προχωρήσει γρήγορα, αλλά εξαρτάται από πολλούς παράγοντες».
Εργο πολλών εκατομμυρίων, θα ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί από το ελληνικό κράτος, ειδικά αυτήν τη στιγμή, που αδυνατεί ακόμα και να συντηρήσει το παλιό μουσείο των 2.500 τ.μ. Στεγάζεται στο κτίριο του 1904, που έχει υποστεί μεγάλες φθορές λόγω παλαιότητας, υγρασίας και καιρικών συνθηκών. Ωστόσο θα αξιοποιηθεί στο μέλλον, εφ' όσον δεχτεί την απαραίτητη συντήρηση.
Τα τελευταία χρόνια, ειδικά, η Δήλος έχει υποστεί ασύλληπτη εγκατάλειψη από τους επίσημους φορείς, στα όρια της ιεροσυλίας. Ακόμα και σήμερα το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων δεν έχει καταφέρει να διορίσει υπαλλήλους στο πωλητήριο, με αποτέλεσμα να παραμένει κλειστό. Ανοίγει σε έκτακτες περιπτώσεις, με την καλή θέληση υπαλλήλων από την Εφορεία, που πηγαίνουν στη Δήλο από τη Μύκονο. Ευτυχώς, το αναψυκτήριο λειτουργεί, αλλά όχι και η αποκομιδή των σκουπιδιών. Κανένα δρομολόγιο δεν έχει εκτελεστεί μέχρι σήμερα από τον Δήμο Μυκόνου, με αποτέλεσμα τα σκουπίδια να παραμένουν σε ένα συγκεκριμένο σημείο, στον αρχαιολογικό χώρο.
Θυμόμαστε ακόμα ότι τον περασμένο Μάρτιο το υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε σε αναγκαστικό κλείσιμο του αρχαιολογικού χώρου για λόγους ασφαλείας, καθώς οι φύλακες δεν επαρκούσαν.
Με την πρόσληψη 19 έκτακτων υπαλλήλων, από την 1η Απριλίου ξεκίνησε το συνεχές ωράριο στον αρχαιολογικό χώρο και στο μουσείο, που ωστόσο δύο απογεύματα της εβδομάδας λειτουργεί έως τις 4.00 το απόγευμα. Αναμένονται άλλοι οκτώ έκτακτοι υπάλληλοι προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματα και να γίνει εύρυθμη η λειτουργία του μοναδικού αρχαιολογικού χώρου, προστατευόμενο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1990. Οι χορηγοί του νέου Μουσείου Δήλου, πάντως, έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να υποστηρίξουν στο μέλλον ακόμα και τη λειτουργία του. Εν αναμονή των εξελίξεων, λοιπόν.